സ്ട്രോക്ക് (Brain Stroke/പക്ഷാഘാതം) വന്ന് കഴിഞ്ഞ് ആശുപത്രിയിൽ എത്തുന്നതിലെ ഓരോ മിനിറ്റും ജീവനും ജീവിതത്തിനും നിർണായകമാണ്. മസ്തിഷ്കത്തിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ മിനിറ്റിൽ ഏകദേശം 19 ലക്ഷം മസ്തിഷ്കകോശങ്ങളാണ് (Brain cells) നശിച്ചുപോകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, രോഗലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആദ്യത്തെ 10 മിനിറ്റിൽ നമ്മൾ സ്വീകരിക്കുന്ന കരുതലും വേഗത്തിലുള്ള ഇടപെടലും രോഗിയുടെ ജീവൻ വരെ രക്ഷിച്ചേക്കാം.
അനുഗ്രഹ വിഷൻ വായനക്കാർക്കായി സ്ട്രോക്കിനെക്കുറിച്ചും ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടനടി ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം.
സ്ട്രോക്കിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം? (F.A.S.T. സൂത്രവാക്യം)
ലക്ഷണങ്ങൾ വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ ലോകമെമ്പാടും ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയാണ് FAST.
- F – Face (മുഖം): ചിരിക്കാൻ പറയുമ്പോൾ മുഖത്തിന്റെ ഒരു വശം കോടിപ്പോവുകയോ താഴ്ന്നുപോവുകയോ ചെയ്യുക.
- A – Arms (കൈകൾ): ഇരു കൈകളും ഉയർത്താൻ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു കൈ ഉയർത്താൻ കഴിയാതെ താഴേക്ക് വീഴുക.
- S – Speech (സംസാരം): സംസാരത്തിൽ വിക്ക് അനുഭവപ്പെടുക, വാക്കുകൾ വ്യക്തമല്ലാതാവുക, അല്ലെങ്കിൽ സംസാരിക്കാൻ പ്രയാസപ്പെടുക.
- T – Time (സമയം): ഈ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് കണ്ടാൽ പോലും ഒട്ടും സമയം കളയാതെ അടിയന്തരമായി സഹായം ഉറപ്പാക്കുക.
ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ആദ്യത്തെ 10 മിനിറ്റിൽ ചെയ്യേണ്ടവ:
- അടിയന്തര വൈദ്യസഹായം തേടുക: ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള, സ്ട്രോക്ക് ചികിത്സാ സൗകര്യമുള്ള (CT Scan, Thrombolysis തടസ്സമില്ലാതെ ലഭ്യമായ) ആശുപത്രിയിലേക്ക് രോഗിയെ എത്തിക്കാൻ ആംബുലൻസ് വിളിക്കുകയോ വാഹനം ഏർപ്പാടാക്കുകയോ ചെയ്യുക.
- രോഗിയെ സുരക്ഷിതമായി കിടത്തുക: രോഗിയെ പരിഭ്രാന്തിയില്ലാതെ ഒരു വശത്തേക്ക് ചരിച്ച് കിടത്തുക (Recovery position). ഇത് ഛർദ്ദിക്കുകയാണെങ്കിൽ ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് പോകാതിരിക്കാൻ സഹായിക്കും.
- ശ്വസനം സുഗമമാക്കുക: കഴുത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ഇറുകിയ വസ്ത്രങ്ങൾ അയച്ചു കൊടുക്കുക. രോഗിയുടെ ചുറ്റും ആളുകൾ തടഞ്ഞുനിൽക്കാതെ കാറ്റും വെളിച്ചവും ഉറപ്പാക്കുക.
- സമയം കുറിച്ചുവെക്കുക: സ്ട്രോക്കിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എപ്പോഴാണ് ആദ്യമായി കണ്ടത് എന്ന കൃത്യമായ സമയം കുറിച്ച് വെക്കുക. ഡോക്ടർമാർക്ക് തുടർന്നുള്ള ചികിത്സ (ഉദാഹരണത്തിന് രക്തക്കട്ട അലിയിക്കുന്ന മരുന്ന് നൽകുന്നത്) തീരുമാനിക്കാൻ ഈ സമയം വളരെ പ്രധാനമാണ്.
എന്തൊക്കെ ചെയ്യാൻ പാടില്ല? (പ്രധാന മുൻകരുതലുകൾ)
🛑 ഭക്ഷണമോ വെള്ളമോ നൽകരുത്: സ്ട്രോക്ക് വരുമ്പോൾ തൊണ്ടയിലെ പേശികളുടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വെള്ളമോ ആഹാരമോ നൽകിയാൽ അത് ശ്വാസകോശത്തിൽ കുടുങ്ങി സ്ഥിതി കൂടുതൽ വശളാകും.
🛑 സ്വയം മരുന്നുകൾ നൽകരുത്: പ്രഷറിന്റെ മരുന്നോ അല്ലെങ്കിൽ അസ്പിരിൻ (Aspirin) പോലുള്ള രക്തം കട്ടപിടിക്കാതിരിക്കാനുള്ള മരുന്നുകളോ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം നൽകരുത്.
🛑 വിശ്രമിക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്: ലക്ഷണം കണ്ട് “അല്പം വിശ്രമിച്ചാൽ മാറും” എന്ന് കരുതി കാത്തിരിക്കുന്നത് അപകടമാണ്.
‘ഗോൾഡൻ അവർ’ (Golden Hour) മറക്കരുത്!
സ്ട്രോക്ക് ലക്ഷണങ്ങൾ വന്ന് 4.5 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ (Golden Hour) കൃത്യമായ ചികിത്സ നൽകാനായാൽ മസ്തിഷ്കത്തിനുണ്ടാകുന്ന ആഘാതം വൻതോതിൽ കുറയ്ക്കാനും തളർവാതം പോലുള്ള വൈകല്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മുക്തി നേടാനും സാധിക്കും.
ഓർക്കുക, അറിവാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിരോധം! ലക്ഷണങ്ങൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയുക, വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുക. നിങ്ങളുടെ ഒരു നിമിഷത്തെ ജാഗ്രത ഒരു വലിയ ജീവിതത്തെയാണ് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നത്.